Beter dankzij Balancegolf?

'Geen mens is exact hetzelfde. Zelfs bij eeneiige tweelingen zie je verschillen. Ik heb bijna tienduizend mensen opgemeten en durf het inmiddels wel met zekerheid te zeggen: iedereen beweegt anders. Is het met die wetenschap in gedachten dan niet raar dat we allemaal dezelfde swingbeweging aangeleerd krijgen? Ik hoef niet uit te leggen wat daar het gevolg van is, toch? Blessures, ja. Maar ook bewegingspatronen die zich aanpassen aan de 'beperkingen' die jouw lichaam heeft met betrekking tot die 'textbook swing.'

Aan het woord is Erik Blomqvist, de Zweedse geestelijk vader van de door hem uitgewerkte theorie BalanceGolf. 'Zelf heb ik jaren geprobeerd om de ideale swing te krijgen, maar faalde daar uiteindelijk in. Natuurlijk, zou ik haast zeggen. Ik trainde heel hard, oefende tot ik erbij neerviel, maar werd op een gegeven moment niet meer beter. Wat wel gebeurde: ik raakte geblesseerd. Ik kreeg problemen met mijn knie, pols, voeten en rug. Ik weet nog dat tijdens de opleiding mijn anatomiedocent zei dat we allemaal verschillend waren, maar ik zei gewoon dat hij ongelijk had en luisterde naar mijn coaches. Met alle gevolgen van dien. Mijn lichaam begaf het. Toen wist ik: dit moet anders kunnen. Maar om te ontdekken hoe, daar had ik tijd voor nodig.'

Vijftig meetpunten

De werkwijze die Blomqvist ontwikkelde, gaat volledig uit van het individu en de rotatiekracht, de zogenaamde angular force plane. Geen vaste hoeken en ideale posities. Althans, geen generieke. Want ideale posities bestaan wel, maar die fundamentals zijn voor iedereen anders. 'Om een perfecte impact herhaalbaar te maken, moet je zo natuurlijk mogelijk bewegen. Dus niet vanuit vaste posities je lichaam dwingen om bij impact te komen, maar dit natuurlijk laten gebeuren, zodat je onderweg van de top van de backswing naar het moment van impact niet meer hoeft te compenseren. Om dat te bewerkstelligen, moet je je lichaam begrijpen en daarvoor voeren wij allereerst een screening uit waarbij we vijftig meetpunten registreren. Dát is je uitgangspunt. Vanaf daar kun je werken aan jouw ideale swing.'

Zijn methode (al gebruikt Blomqvist dat woord liever niet, juist vanwege de individuele verschillen) ontwikkelde de grote Zweed over een lange periode, maar krijgt de laatste jaren steeds meer momentum. 'Ik doe al 25 jaar op eigen initiatief biomechanisch onderzoek. Ik kom uit een familie met een medische en wetenschappelijke achtergrond. Mijn vader is ingenieur en mijn moeder, broer en zussen werken in de medische wereld. Ik heb gesproken met docenten, veel gelezen, en heb me lange tijd in een klein dorp opgesloten om alle bevindingen op te schrijven. Het kostte me vijf jaar om een en ander te ontwikkelen en nog eens zeven jaar om het volledig te begrijpen. Uiteindelijk definieerde ik 324 lichaamstypes, elk met vijf unieke bewegingsmodellen, wat in totaal dus zo'n zestienhonderd modellen oplevert. Na een screening van eerdergenoemde meetpunten kan ik je een heel persoonlijk actieplan geven, gebaseerd op jouw skelet en de bewegingsmogelijkheden van jouw lichaam.'

PGA Holland

Jim van Heuven van Staereling, directeur opleidingen PGA Holland: 'PGA Holland loopt voorop wat betreft methodes om mensen beter te maken en langer fit te houden, zodat ze zo lang mogelijk kunnen golfen. Balance Golf gaat uit van de mogelijkheden die je nog hebt en past daar je houding op aan om een optimale swing te maken. We geloven er heilig in dat het screenen van golfers daarbij essentieel is. Als TPI daarvoor level 1 is, dan is Balance Golf level 2. Er is in de golfwereld lang gestuurd op grote getallen: meer golfers binnenhalen en golfclubs die je koopt door ze gewoon uit het winkelschap te pakken. Je ziet dat nu langzaam kantelen. Fitten was eerst iets waar alleen heel goede spelers over nadachten. Inmiddels weet bijna iedereen dat fitten voor iedere golfer van toegevoegde waarde is. Datzelfde geldt voor het opbouwen van een swing. Ieder mens, ieder lichaam is anders... hoe kunnen we dan denken dat de swing voor iedereen hetzelfde moet zijn? Ik ben ervan overtuigd dat Eriks visie veel golfers zal helpen en denk echt dat deze werkwijze de toekomst heeft. Internationaal vindt zijn methode al steeds meer ingang (onder meer in Zweden, Canada, Engeland en Zuid-Afrika, red.), en ook in Nederland is de eerste groep coaches inmiddels gecertificeerd om screenings uit te voeren. Hopelijk zullen er nog vele volgen, zodat veel golfers er de vruchten van kunnen plukken.'

Blessurevrij golfen

Natuurlijk stuitte Blomqvist ook op scepsis. 'We hebben tweehonderd jaar min of meer hetzelfde gedaan. We zijn uitgegaan van vaste patronen voor iedereen. Dus als je dan zegt dat je naar het individu moet kijken, dan is niet iedereen meteen overtuigd. Terwijl het eigenlijk volkomen logisch is. Ik mag graag de vergelijking met autorijden maken. We vinden het volkomen normaal dat je in de auto je zitting, rugleuning, spiegels et cetera aanpast om voor jou de optimale omstandigheden te creëren. Maar als je dat voor de golfswing doet...'

De scepsis duurt overigens nooit lang, benadrukt Blomqvist. 'Ik garandeer iedereen dat je direct bij de eerste swing na je screening resultaat merkt. Waarom? Omdat je niet langer bezig bent met compenseren. Daardoor verlies je onderweg geen energie meer – sterker nog, je bespaart energie – en dat vertaalt zich in een krachtiger swing. En dat niet alleen: je kunt veel langer blessurevrij golfen, omdat je je lichaam niet meer overvraagt. Aan het begin zal het wennen zijn, dat geldt voor elke verandering. Vooral in je hoofd heeft het misschien tijd nodig, maar fysiek kan het heel snel gaan. Het menselijk lichaam zit heel ingenieus in elkaar en is uitstekend in staat om zich aan nieuwe situaties aan te passen. Helemaal als die nieuwe situatie het optimale bewegingspatroon vertegenwoordigt. Ik ben ervan overtuigd dat als je gelooft in deze werkwijze en de logica inziet van het bewegingspatroon, als je mee outside the box durft te gaan en een coach hebt die je veilig begeleidt, dat je dan nooit meer anders wilt. Mijn doel, oftewel het doel van Balance Golf, is om jou jezelf te laten vinden. De rol van de coach is om je daar veilig bij te begeleiden.'

GM doet mee

'Als je stijf bent, is dat eerder een voor- dan een nadeel', zegt Erik Blomqvist tijdens zijn presentatie voor de Nederlandse teaching professionals die naar Engel.Golf in Heiloo zijn gekomen voor de tweedaagse training. 'Hoe minder flexibiliteit, hoe minder energieverlies tijdens de beweging.'

Ik zit meteen rechtop, want stijf... dat ben ik. Ooit was ik als middelbare scholier bij een sportkeuring en droeg de dienstdoend arts me op om met mijn handen richting de grond te bewegen. Terwijl ik zo ver mogelijk vooroverboog en mijn rug bijna hoorde kraken, hoorde ik een stem achter me zeggen: 'Begin maar, hoor.'. Kortom: deze manier van werken lijkt speciaal voor mij gemaakt. Eindelijk niet meer te horen krijgen dat ik zo'n korte backswing heb. Niet meer het gevoel hebben vast te zitten in de beweging die de golfswing me voorschrijft.

Toch vind ik het eng als ik aan de beurt ben voor de screening. Niet alleen omdat alle ogen van de deelnemende PGA-pro's op me gericht zijn, maar ook omdat de geestelijk vader van Balance Golf de garantie heeft gegeven dat je bij de eerste slag al verschil zult merken: dat dwingt me wat te voelen. Zorgvuldig worden de vijftig datapunten opgemeten. Armen iets langer dan lichaamslengte, wat pronatie in de rechtervoet en een schouder die relatief ver kan draaien: dat zijn een paar van de gegevens die de Zweed noteert. Hij is nog niet klaar als hij opmerkt dat ik een heel gesloten stand zal hebben boven de bal en dat ik straks vaak tegen mijn spelpartners zal moeten zeggen dat ik niet verkeerd opgelijnd sta, maar optimaal gebruikmaak van de mogelijkheden die mijn lichaam me biedt.

Net als voor iedereen geldt die voor het eerst een wijziging aanbrengt aan zijn stand of swing, voelt het vreemd. Ook ziet het er raar uit. Mijn voorste voet staat zó ruim open dat de punt van mijn schoen bijna naar voren wijst. En hoewel mijn achterste voet slechts een fractie openstaat, staat die bijna twintig centimeter achter de voorste. 'Als het goed is, merk je nu vooral dat je beter en met meer kracht kunt doordraaien', zegt Blomqvist en vraagt me een krachtige swing te maken zonder dat er een bal voor me ligt. De belofte dat je direct bij de eerste swing resultaat zult zien kan zonder bal natuurlijk niet worden ingelost, maar ik hóór het wel degelijk. De 'swoosh' van de door de lucht snijdende shaft is onmiskenbaar anders dan wat ik gewend ben. 'Het zal zonder meer een kwestie van wennen zijn,' zegt Blomqvist, 'maar ik weet zeker dat als je hiermee doorgaat je niet alleen snelheid en afstand wint, maar ook langer zonder blessures kunt golfen.'

Het is op zijn minst de moeite van het proberen waard.

Abonnee worden?

Dit artikel van de hand van Martijn Paehlig was eerder te lezen in Golfers Magazine. Altijd alle verhalen lezen? Dat kan: ga nu naar de winkel of beter nog: sluit een abonnement af en ontvang hét golftijdschrift van Nederland en België vanaf volgende maand thuis. Tien keer per jaar, 132 pagina's met alles wat je over jouw sport wilt weten.