Hollandsche Golf Club: Verenigen zonder vereniging

Toen hij in 2018 Golfpark Almkerk overnam, kon hij geen moment bevroeden dat hij zeven jaar later de grootste golfbaanbeheerder van het land zou zijn. 'Nee, niet bepaald', grinnikt algemeen directeur Hans Schaap van de Hollandsche Golfclub. 'Ik was en ben meer een beheer- en onderhoudsman.' Hij verwijst naar het zusterbedrijf Hollandsche Greenkeeping Maatschappij (HGM), die vanzelfsprekend het onderhoud op alle banen uitvoert. 'Toen Joris en Mandy me in 2018 benaderden voor de exploitatie van Almkerk, werd ik al snel enthousiast. Vanwege de locatie vlak bij mijn huis, waar ik het kantoor van mijn bedrijf kon vestigen, maar zeker ook vanwege het concept dat ze hadden uitgedacht. Ik denk dat je wel mag stellen dat we iets hebben neergezet wat er nog niet was. Iets wat bovendien succesvol is.' Hij wisselt een blik van verstandhouding uit met operationeel directeur Joris Slooten en adviseur Mandy Boer, die ook zijn aangeschoven in het hagelnieuwe clubgebouw van het vorig jaar geopende Golfpark Rotterdam.

Zakelijk sturen

Op het moment dat ze Schaap benaderden, hadden Slooten en Boer hun sporen al ruimschoots verdiend in de golfwereld. Onder meer bij de NGF, waar ze samen onder andere verantwoordelijk waren voor het uitrollen van NGF Zakelijk. Daarnaast deed Slooten veel ervaring op met de ontwikkeling en exploitatie van Golfbaan De Rottebergen (nu Golfbaan De Hooge Rotterdamsche). 'In mijn tijd in Bergschenhoek ervoer ik steeds meer dat het systeem van onbeperkt speelrecht dat op veel golfbanen leidend was – en nog steeds is – meer en meer een knelpunt werd voor de ontwikkeling van een baan. Simpel gesteld: het lijkt heel solidair om ieder lid hetzelfde te laten betalen, maar in de praktijk betaalt een groot deel van de leden dat niet zo veel speelt voor een veel beperkter aantal leden dat héél veel speelt. Terwijl die laatste groep onder de kostprijs speelt, is het de eerste groep die dat subsidieert. Dat vonden we lange tijd heel gewoon, maar je zag, en ziet, steeds minder bereidheid om dat te doen. Logisch, want wat is daar solidair aan? De reflex is vaak om de greenfee te verhogen, waardoor veel greenfees in mijn ogen te hoog zijn, zonder dat dit het kernprobleem oplost: de veelspelers betalen te weinig.'

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Boer: 'Als je het puur zakelijk bekijkt, dan heb je op een golfbaan te maken met een schaars product. Als je dat schaarse product, starttijden dus, eerlijker wilt verdelen, dan moet je laten betalen naar gebruik. Met een duur onbeperkt speelrecht verhinder je dat mensen kunnen meedoen die dat misschien wel zouden willen. Dat remt de sport. Vergelijk het met de bioscoop. Daar betaal je ook per film die je komt bekijken. Natuurlijk is dat niet helemáál hetzelfde, en heb je daar ook abonnementsmodellen. Maar niet zoals bij golf, waar de aanwezigheid van de een de beperking van de ander inhoudt.'

Schaap: 'Voor bepaalde golfers is het misschien fijn, maar wij zagen binnen HGM ook al dat het niet overal goed liep. Als je tegen het eind van het jaar van een opdrachtgever de vraag krijgt of de rekening misschien naar januari kan worden doorgeschoven, omdat dan de jaarkaarten weer zijn afgerekend, dan snap je dat dat niet goed is. Er is geen buffer. Eén slecht jaar en je zit in de problemen.'

Slooten: 'Het is de oude verenigingslogica, als ik het zo mag zeggen. Elk jaar quitte proberen te draaien, tekorten aanvullen met inkomsten voor het volgende jaar en grote investeringen via de ledenvergadering los proberen te krijgen. Je moet dat veel zakelijker sturen.'

Nooit onder de kostprijs

Het is precies dat laatste, het zakelijke, waardoor het trio vaak op argwaan stuit als ze het land ingaan zodra er weer een nieuwe loot aan de stam is toegevoegd. Ze leggen dan uit hoe het er bij HGE aan toegaat en wat dat voor de leden van die baan gaat betekenen.

Schaap: 'Ik ga altijd mee, maar het zijn Joris en Mandy die vertellen wie we zijn en hoe we werken. De mensen worden dan echt meegenomen door het hele proces. Wat kost de golfbaan? Wat moet een rondje golf kosten om uit de kosten te komen? Met behulp van slides lichten ze dat allemaal toe.'

Slooten: 'Mensen komen vaak best kritisch binnen. Zo van: daar komt een nieuwe partij die het allemaal om gaat gooien. Maar zo'n 95 procent van de aanwezigen begrijpt na afloop wat we doen en vooral ook waarom we het zo doen. We zijn volkomen transparant. Natuurlijk krijg je nooit iedereen mee. Je houdt altijd mensen die het niet zien zitten, die tegen verandering zijn, maar dat is de ruime minderheid. Zeker als het besef daar is dat het voor de meeste spelers betekent dat ze minder gaan betalen.'

Op geen van de veertien banen waar HGE de scepter zwaait, bestaat het traditionele onbeperkte speelrecht nog. Wel kun je onbeperkt speelcredits kopen, waarbij de korting groter wordt naarmate je meer credits aanschaft. Al zit daar wel een grens aan, benadrukt Boer. 'Een ronde golf heeft een kostprijs en die is vrij exact te berekenen. Omdat we als organisatie niet uit zijn op winstmaximalisatie en er ook geen lucht in de organisatie zit, is die prijs vrij scherp. Maar het is, als je gewend was om elke dag te spelen voor een vast bedrag, wel duurder. De kostprijs is nu eenmaal de kostprijs. Daarom is er ook boven een bepaald aantal credits niet nóg meer korting te krijgen. Het houdt ergens op.'

Slooten: 'Onze operatie is heel plat. We hebben op onze banen bijvoorbeeld geen baanmanager. Dat vinden mensen vaak vreemd, maar wij vinden het logisch. Een baanmanager is een generalist, weet van veel een beetje. Wij hebben een aantal specialisten in dienst, op het gebied van sales, onderhoud, IT, horeca en golfschool, die centraal de collega’s op de locaties aansturen.’

Schaap: 'Daarbij helpt de huidige schaal zeker. Als je veertien banen hebt, kun je je mensen heel efficiënt inzetten. Natuurlijk hebben we als onderneming een positieve exploitatie nodig om te kunnen investeren, maar het voornaamste doel is continuïteit en kwaliteit, niet winstuitkering. En altijd vanuit een passie voor golf. Neem nu deze plek…' Hij kijkt door de grote ramen naar buiten. 'Het is een voorrecht dat we op zo'n locatie een baan hebben kunnen bouwen waar heel veel mensen straks tegen een normale prijs kunnen golfen. Daar word ik echt gelukkig van.'

Geen drempel

Niet alleen de baanmanager moet er bij HGC aan geloven, ook voor de traditionele vereniging is geen plaats meer in het door Schaap, Slooten en Boer door de jaren heen gefinetunede model.

Boer: 'Dat verenigingen het voor het zeggen hebben op banen waar een exploitant de risico’s draagt, is als je het van een afstand beschouwt best raar. Als je een partij hebt die risicodragend is, dan is het toch niet logisch als een andere partij de beslissingen neemt? Vaak met de beste bedoelingen, maar ook vaak zonder voldoende kennis, of in elk geval zonder goed zicht op de cijfers.'

Slooten: 'Het is een 'verwijt' dat we regelmatig krijgen: jullie maken de clubcultuur kapot. Maar dat is helemaal niet zo. De sociale component die golf in zich heeft, en die ook wij belangrijk vinden, moet wat ons betreft alleen anders gestructureerd worden. Wij verenigen, maar wij vinden dat je dat beter kunt doen zonder vereniging. Dat heeft een zakelijk component – onder meer wat Mandy zegt – maar we zijn er ook van overtuigd dat je voor het clubgevoel geen vereniging nodig hebt zoals we die altijd gekend hebben. Het clubgevoel is mensen die het leuk vinden om met elkaar dingen te doen, en vrijwilligers die het leuk vinden om dat te organiseren. Nou, dat kan bij ons volop. Wij faciliteren dat graag. We hebben zo'n 350 vrijwilligers en stewards rondlopen die onder meer wedstrijden organiseren. Maar, en dat is misschien wel de kern, niet alleen voor leden van een vereniging maar voor iedereen die eraan mee wil doen. Daar heb je geen vereniging met een bestuur voor nodig.'

Boer: 'Dat we geen kledingvoorschriften hebben, past daar ook bij. Status als golfer mag geen drempel zijn. Er mag wat ons betreft sowieso geen drempel zijn. Golf is te leuk om niet voor iedereen betaalbaar te zijn. Met ons creditsysteem verlagen we de barrière om in te stromen en toch verbonden te zijn. Niet gericht op leeftijd, status of zogenaamde oude rechten, maar op nieuwe instroom, variatie en gelijkwaardigheid voor iedereen.'

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Golfers Magazine (@golfersmagazine)

Ambassadeurs

Schaap: 'Toen we in 2018 met dit model begonnen, duurde het een jaar of drie voor we in de plus zaten. Door aanpassingen gaat dat bij nieuwe banen nu sneller. Dit was een bijzonder jaar. We zijn hard gegroeid en namen afgelopen najaar met Golfpark Rotterdam voor het eerst een baan over die nog niet geopend was. Blijft het bij deze veertien banen? Het zou zomaar kunnen van niet. Ons vertrouwen in dit model is groot.'

Slooten: 'Maar we groeien niet om te groeien. Exploitatie zonder visie was vroeger verleidelijk, onbeperkt speelrecht schijnbaar eenvoudig. Ons systeem vraagt om meer managementinformatie en discipline. Je kunt het bestaande model niet een beetje veranderen. Daarvoor zijn een buffer en moed nodig. We begrijpen best dat niet iedereen een dergelijke verandering ziet zitten, maar wij leggen graag alles uit.'

Boer: 'Een mooi voorbeeld is misschien een golfer die boos vertrok toen we 'zijn' baan overnamen. Niet veel later namen we ook zijn nieuwe baan over en ging hij weer boos weg. Toen we een derde keer zijn pad kruisten, bleef hij wel en weet je wat? Inmiddels is hij een van onze grootste ambassadeurs.'

Abonnee worden?

Dit artikel was ook te lezen in Golfers Magazine 10. Het hele nummer lezen? Dat kan: ga nu naar de winkel en lees ook alle andere verhalen. Of beter nog: sluit een abonnement af en ontvang hét golftijdschrift van Nederland en België vanaf volgende maand thuis. Tien keer per jaar, 132 pagina's met alles wat je over jouw sport wilt weten.