Bas van der Steur: 'Leefstijl als leidraad'

'Mensen die zeggen dat ze aan vier, vijf uurtjes slaap wel genoeg hebben, daar geloof ik niet in. Slaap is essentieel voor je herstel, dat raffel je niet in een paar uurtjes af. Ik denk dat je voor een optimaal herstel acht à negen uur nodig hebt. En dan bedoel ik góed slapen. Want ook daar schort het behoorlijk aan. Mensen zitten 's avonds te lang voor een scherm, snacken nog even wat vlak voor ze naar bed gaan, en liggen in bed nog op hun telefoon te rommelen. Dat gaat bijna onherroepelijk ten koste van je nachtrust. Dus als je je fitter wilt voelen, moet je daar beginnen. Misschien niet in een keer, maar probeer het langzaam aan te passen. Als je gewend bent om tot na twaalven nog tv te kijken, zet deze dan eens een uurtje eerder uit. Laat dat laatste glaasje staan en sla dat snackje over. Je zult zien dat de kwaliteit van je slaap razendsnel verbetert. Slaap is zó belangrijk voor een goed herstel, maar hoeveel mensen denk je dat daar bewust mee bezig zijn? Precies. Niet veel.'

Van der Steur is stellig in zijn uitspraken (als we hem later in het gesprek vragen of het nu wel of niet een goed idee is om je golftas te dragen, is zijn antwoord de kortst mogelijke: 'nee') en niet zonder reden. Sinds hij halverwege de jaren negentig als fysiotherapeut aan de slag ging, ontwikkelde hij zich steeds breder, waardoor het functioneren van het menselijk lichaam nu nog maar weinig geheimen voor hem heeft. 'Het bedrijven van topsport is zwaar. Om optimaal te presteren, moet je met een holistische blik naar de sporter kijken. Er zijn zó veel radertjes waar je aan kunt draaien.'

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Rugby

Toen Van der Steur (1972) in 1996 afstudeerde als fysiotherapeut, ging hij eerst aan de slag in het leger. 'Ik deed de keuringen voor mensen die het leger in wilden. Ik heb daar onnoemelijk veel fysieke screenings gedaan en gezien wat er vaak niet goed gaat bij mensen. Waar het aan schort bij het bewegingsapparaat. Ik heb meer lichamen gezien en manieren waarop die werken en bewegen dan je je kunt voorstellen. Na eerst een paar jaar als burger voor het leger te hebben gewerkt, ben ik militair geworden. Dat gaf me onder meer de mogelijkheid om allerlei specialisaties als bijscholing te doen. Waaronder sportfysiotherapie, waarmee ik eerst voor de rugbybond aan de slag ging. Iemand die ik kende, werd teammanager bij Jong Oranje. Hij wist dat ik sportfysiotherapeut was en vroeg of ik dat team wilde begeleiden. Later ging ik hetzelfde doen bij Oranje. Dat heb ik uiteindelijk zo'n zeven jaar gedaan.'

Hij grinnikt als we zeggen dat rugby wel even wat anders is dan golf, de sport waarin hij inmiddels een kleine twintig jaar werkzaam is. 'Dat klopt. Je hebt bij rugby veel meer te maken met acute blessures. Ik heb daar alle mogelijke blessures voorbij zien komen. Blessures die bij golf ondenkbaar zijn. Maar er zijn ook veel overeenkomsten. Dat geldt eigenlijk wel voor alle sporten. Je moet weten hoe een lichaam beweegt en wat iemands beperkingen zijn. Zeker bij golf zit je als fysiotherapeut meer aan de voorkant, ben je vooral preventief bezig. Het gaat erom dat je door goed bewegen klachten moet zien te voorkomen. Daar kun je zoveel mee winnen. En dat geldt niet alleen voor topsporters. Wat ik eerder zei over goed slapen, is natuurlijk op iedereen van toepassing. Net als goed op je voeding letten. Zorgen dat je stressniveau niet te hoog is. Zo kan ik nog wel even doorgaan.'

Golf

Rond 2005 rolde Van der Steur de golfwereld in. 'Golf is, laten we dat vooropstellen, een geweldige sport. Er is geen andere sport waarbij je tot op hoge leeftijd in beweging blijft, buiten bent, stressverlagend bezig bent door in de natuur te zijn, en ook nog een beetje vitamine D meepakt. Dat is allemaal goed. Tegelijkertijd is golf niet goed voor het menselijk lichaam. Dat is helemaal niet gemaakt om zo eenzijdig te bewegen en op hoge snelheid te roteren. Ik ben met die jongens niet voor niets veel tijd kwijt aan het in balans krijgen van hun lichaam. Dat is echt essentieel om dit vak vol te kunnen houden. Daarbij moet je rekening houden met persoonlijke omstandigheden. Hoe soepel is iemand? Hoe sterk? Je kunt niet één algemeen voorschrift maken voor de ideale manier van trainen. Als jij heel flexibel bent, moet je wat meer tijd aan kracht besteden. Ben je heel stijf, dan moet je meer investeren in stretchen. Daarnaast verschilt het van week tot week. Van dag tot dag bijna. Het is niet voor niets dat ik aan het begin van de week altijd weer een screening doe om te kijken in hoeverre die jongens nog in balans zijn. Beweegt de linkerenkel hetzelfde als de rechter? Zit er verschil tussen de linker- en de rechterheup? Als dat zo is, dan weet je: daar zit ergens een beperking. Daar moet je dan wat mee. Vaak liggen jongens meer dan een uur op de tafel voor ze überhaupt aan golf kunnen denken.'

Preventie en leefstijl

Hoewel de praktijk in Haarlem voor iedereen openstaat, werkt Van der Steur vooral met topsporters. Hij mag onder meer mannen als Joost Luiten, Darius van Driel, Ryan Fox, Bernd Wiesberger en nog een handvol spelers tot zijn cliënten rekenen. 'Momenteel werk ik met een stuk of elf spelers samen. Een aantal van hen speelt op de PGA Tour, het grootste deel op de DP World Tour. Ik reis zo'n twaalf weken per jaar mee en ben daarmee een klein onderdeel van het team van de sporter die 95 procent van alles wat hij moet doen om optimaal te presteren zélf doet. Zoals goed voor zijn lichaam zorgen. Die gasten kunnen op dat niveau allemaal golfen, daar ligt het niet aan. Maar fysiek en mentaal, daar worden de verschillen gemaakt. Iedereen die wel eens met een scorekaart op zak speelt, weet hoe stressvol dat kan zijn. Moet je nagaan als je speelt om je speelrecht te behouden, de cut te halen of als je meedoet om de overwinning. Dan is het handig als je de tools hebt om die stressgevoelens het hoofd te kunnen bieden. Dat begint bij weten dat je optimaal bent voorbereid, maar ook dat je in die situatie kunt handelen, door bijvoorbeeld goed op je ademhaling te letten. Dat is allemaal te trainen, maar hoeveel clubgolfers doen dat? Ik heb geen cijfers, maar veel zullen het er niet zijn.'

Hij zegt het niet, maar tussen de regels door is duidelijk te horen hoe hij daarover denkt. We doen ons zelf allemaal (nou ja, bijna allemaal) tekort door niet meer tijd en aandacht te geven aan onze manier van leven, onze leefstijl. Om door verstandige(r) keuzes te maken niet alleen beter uit de voeten te kunnen op de golfbaan, maar in álle facetten van het leven. 'We leven in een tijd waarin er voor het bestrijden van klachten eerder naar pillen wordt gegrepen. Met vaak nog een extra pil tegen de bijwerkingen van die pil ook. Ik snap heus wel waarom. Het ís toch ook veel efficiënter om er bij een klacht meteen maar een medicijn bij te pakken? Althans, zo lijkt het, want op de lange termijn is het niet houdbaar. Onmogelijk. Preventie en leefstijl is waar we op in moeten zetten. Zo simpel is het. En ja, ik weet ook wel dat de mens van nature 'lui' is. Zo zijn we nu eenmaal geprogrammeerd, om energie te sparen. Maar het kan met kleine stappen al makkelijk anders. Eet met aandacht in plaats van je boterham even snel naar binnen te proppen terwijl je achter de computer blijft zitten. Denk ook na over wát je eet en schuif tijdens de ronde niet twee candybars en een flesje energydrink naar binnen. Geef je lichaam wat het nodig heeft. Neem voldoende rust en gelegenheid om weer op te laden. Door goed te slapen, door goed te ademen, door je stressniveau omlaag te brengen.

'We zijn er ontzettend goed in om excuses te verzinnen. Ik hoor het vaak. “Ik heb geen tijd om dit soort dingen te doen. Het past niet bij me. Het werkt niet voor me.” Onzin. Iedereen wil toch de gezondste versie van zichzelf zijn? Als golfer ben je alleen al door te kiezen voor deze sport een eind op de goede weg. Elk klein stapje dat je daarnaast nog zet, is er een.'

Dit artikel was eerder te lezen in Golfers Magazine 5. Voortaan alles lezen uit Golfers Magazine? Sluit dan hier een abonnement af.